Kiedy jesteś zestresowany, masz wrażenie, że jedyną rzeczą, która może złagodzić atak lęku lub mu zapobiec, jest papieros. Brzmi znajomo?
Palenie papierosów jest jednym z najpowszechniejszych nałogów na całym świecie. Nikotyna zawarta w tytoniu jest substancją, która uzależnia, a rzucenie palenia może prowadzić do różnych trudności, w tym nerwicy. Uzależnienie od nikotyny jest bardzo silne i ma wpływ nie tylko na ciało, ale również na psychikę, co czyni je jeszcze bardziej niebezpiecznym.
Warto zrozumieć, jak palenie wpływa na nasilenie nerwicy i jakie korzyści można osiągnąć, decydując się na zaprzestanie tego nałogu.
Nikotyna w wyrobach tytoniowych a jej wpływ na samopoczucie palacza
Nikotyna jest najsilniej uzależniającą substancją psychoaktywną. Badania pokazują, że pod względem ryzyka rozwoju uzależnienia przewyższa heroinę i kokainę. Już po 10 sekundach od zapalenia nikotyna dociera do mózgu człowieka. Ma działanie psychoaktywujące, wpływając na nastrój i odczucia oraz działanie euforyzujące podobne do opiatów i alkoholu.
Płytkie zaciąganie się papierosem wywołuje zwiększone pobudzenie układu nerwowego. Niewielkie ilości nikotyny uwalniają neuroprzekaźnik zwanym acetylocholiną (to związek odpowiedzialny za odpowiednią sprawność mięśni, odpoczynek organizmu oraz pamięć i koncentrację). Z kolei głębokie zaciąganie się dymem działa odprężająco, ponieważ duża ilość nikotyny powoduje obniżenie poziomu acetylocholiny. Dla palacza nikotyna staje się narzędziem, które pomaga mu lepiej funkcjonować w otaczającym go świecie.
Palenie papierosów a uczucie lęku
Jednak należy pamiętać, że istnieje silny związek między paleniem papierosów a występowaniem innych zaburzeń psychicznych, takich jak depresja czy zaburzenia nastroju. Osoby palące często sięgają po papierosa jako sposób radzenia sobie ze stresem i niepokojem. Jednak badania wykazują, że palenie papierosów może prowadzić do zwiększenia poziomu uczucia lęku. Choć dym z nikotyny dostarcza chwilowej ulgi, każda próba zerwania z nałogiem skutkuje wzrostem nerwowości.
Rzucenie palenia pomaga w walce z nerwicą, jednak wszelkie niepokojące objawy należy skonsultować z lekarzem, który wskaże odpowiednią ścieżkę leczenia. Mimo że proces rzucania palenia wiąże się z pewnym stresem, kryzys ten jest przejściowy, a nagrodą za pokonanie nałogu jest istotne obniżenie poziomu lęku. Według badań naukowców, osoby uzależnione często sięgają po papierosa tuż po przebudzeniu, co świadczy o próbie łagodzenia zespołu abstynencyjnego, gdzie jednym z objawów jest właśnie lęk.
To co jest szczególnie istotne dla osób palących przyjmujących jednocześnie leki na nerwicę – węglowodory aromatyczne, które zawiera dym tytoniowy działają na enzymy wątrobowe odpowiedzialne za metabolizm leków, zwiększając aktywność tych enzymów. Skutkuje to przyspieszeniem rozkładu leków, a co za tym idzie obniżeniu ich skuteczności. Dotyczy to przede wszystkim leków przeciwdepresyjnych, które są wykorzystywane nie tylko w leczeniu depresji, ale również zaburzeń lękowych.
Co zamiast papierosów?
Dla tych, którzy chcą uniknąć uzależnienia od papierosów, można znaleźć inne sposoby radzenia sobie ze stresem i negatywnymi uczuciami. Jednym z najlepszych sposobów jest aktywność fizyczna. Nawet krótki spacer lub trening mogą znacząco wpływać na nasze samopoczucie. Systematyczne ćwiczenia fizyczne są skutecznym sposobem na zwalczanie depresji i nerwicy. Ćwiczenia pomagają wydzielać endorfiny, które poprawiają nastrój i zmniejszają poziom stresu.
Źródło:
- Palenie zwiększa ryzyko depresji i schizofrenii, Nauka w Polsce 17.11.2019,
- Rzuć palenie i opanuj swój lęk, CORDIS, Wyniki badań wspieranych przez UE 9.01.2013,
- Antkowiak, A., Zych, M., & Kosior-Lara, A. (2020). Uzależnienie od nikotyny.
- https://cordis.europa.eu/article/id/35417-stop-smoking-and-reduce-your-anxiety/pl.
- https://www.centrumdobrejterapii.pl/materialy/leczenie-zaburzen-psychicznych-a-palenie-tytoniu-co-pacjent-powinien-wiedziec/
Czy palenie papierosów naprawdę nasila objawy nerwicy?
Tak, badania wykazują, że palenie papierosów może prowadzić do zwiększenia poziomu lęku. Chociaż nikotyna daje chwilową ulgę, próby rzucenia palenia często skutkują wzrostem nerwowości.
Jakie są skuteczne sposoby na radzenie sobie ze stresem zamiast palenia?
Skuteczne alternatywy to aktywność fizyczna, techniki relaksacyjne (medytacja, głębokie oddychanie) oraz dbanie o zrównoważoną dietę. Aktywność fizyczna pomaga wydzielać endorfiny, które poprawiają nastrój i redukują stres.
Czy leki na nerwicę działają słabiej, jeśli jednocześnie palę papierosy?
Tak, węglowodory aromatyczne zawarte w dymie tytoniowym wpływają na enzymy wątrobowe, które metabolizują leki, przyspieszając ich rozkład. Może to obniżyć skuteczność leków przeciwdepresyjnych, stosowanych w leczeniu nerwicy.
Jak rzucenie palenia wpływa na moje samopoczucie psychiczne w dłuższej perspektywie?
Mimo początkowego stresu związanego z odstawieniem nikotyny, długoterminowo rzucenie palenia prowadzi do istotnego obniżenia poziomu lęku i poprawy ogólnego samopoczucia psychicznego.